Voorwoord het Vakcollege Publicaties van het Vakcollege STO MBO raad Lesmateriaal
2 juli 2026
Eigenlijk al zo lang ik in het onderwijs gewerkt heb zijn er projecten geweest om het technisch voortgezet onderwijs (LTS en VMBO) beter op (MTS en MBO) aan te laten sluiten.
Dat waren/zijn landelijke projecten, maar ook regionaal en zelfs lokaal werd het een en ander geprobeerd. Bot gezegd lijkt het er op dat, ondanks forse financiële investeringen, het grotendeels een streven is gebleven.
Een probleem was bijvoorbeeld dat LTS (VMBO) leerlingen op de MTS (MBO) volhielden dat bepaalde lesstof nooit behandeld was, wat gewoon niet waar, maar waarschijnlijk wel weggezakt was.
Omdat de praktijkvakken (sinds 1997?) landelijk geëxamineerd werden, kreeg de VBO-E leerling van de Vereniging Elektrotechnisch Vakonderwijs (VEV) de kans om de monteursopleiding in een tijdsbestek van 2- in plaats van 3 jaar te behalen. Een eis was echter wel dat voor de beroepsgerichte vakken (Vaktheorie, Vaktekenen en Materialen & Gereedschappen) minimaal een 6 was behaald. Bedenk wel dat de genoemde vakken echt van een heel ander niveau waren dan wat men tegenwoordig van het VMBO gewend is.
Een van de lokale projecten van mijn school was de zogenaamde TURBO route. Dat was een samenwerking tussen de MTS Ede en de LTS Christiaan Huygens in Barneveld. De vierde klas LTS-elektro leerlingen kregen in Barneveld het eerste halve jaar op woensdagmiddag les van een docent uit Ede. Het tweede halve jaar gingen de leerlingen met de trein naar Ede en kregen daar praktijklessen. Zo was het i.i.g. wel duidelijk dat bepaalde lesstof behandeld was. Wanneer de leerling dat jaar succesvol met een toets afsloot, kreeg hij een jaar voorsprong op de MTS.
In 2010 werd ik gevraagd om mee te denken over en lessen te ontwikkelen voor de opleiding het Vakcollege.
Een aantal bedrijven, docenten en ontwikkelaars kwamen regelmatig bijelkaar om uiteindelijk te komen tot een praktijkgerichte opleiding. Samen werd besloten welke lesstof men belangrijk en haalbaar vond voor de opleiding en de docenten schreven daar dan nieuw lesmateriaal voor.
het Vakcollege zou een zesjarige leerlijn VMBO-MBO met veel aandacht voor stage en praktijk moeten zijn.
Dat was i.i.g. voor het stage deel van de VMBO opleiding een lastig iets voor het bedrijfsleven, omdat de leerlingen gezien hun leeftijd niet zelfstandig aan machines zoals draaibanken / freesbanken enz. mochten werken. Vanuit het bedrijfsleven werd het onhaalbaar geacht om een leerling langdurig te laten begeleiden door een personeelslid, wat zeker begrijpelijk is. Scholen hadden daar in zekere zin een ontheffing voor.*
Het bovenstaande had natuurlijk, voor wat machines betreft, veel invloed op de haalbaarheid van de praktische opleiding. Er werd dan toch wel veel gevraagd van de theoretische zelfstandigheid van de leerling die, zoals bekend was, niet uitblonk in het zelfstandig en gedreven uitzoeken van bepaalde technische zaken.
Op internet is bijvoorbeeld best wel uit te vogelen hoe een schuifmaat, schroefmaat enz. werkt, maar de meeste leerlingen kunnen daar uit zichzelf eigenlijk niet toe komen.Momenteel is de originele site hetvakcollege.nl (afbeelding) overgenomen door een online casino, wat wel iets zegt over het 'succes' van...
Er zijn nog wel een paar scholen met een Vakcollege opleiding. Dit zijn echter niet zesjarige, maar vierjarige VMBO opleidingen. vakcollege.nl Thamen.nl (correct me if I'm wrong)
Bijzonder vind ik dat het ministerie van onderwijs (of wie of wat dan ook) alles breed wil maken en onder meer allerlei praktijkvakken samenvoegt. De meeste leerlingen waar ik mee gewerkt heb wilden zich liever verdiepen in 1 vakgebied zoals metaal of elektro. Door de verdieping kregen ze meer zelfvertrouwen omdat ze in plaats van alleen maar kennis met een vakgebied, zich het vakgebied 'eigen' konden maken.
Laat ik het zo zeggen, mijn LTS-leerlingen hielpen regelmatig hoger voortgezet onderwijs vrienden/vriendinnen met natuurkunde lessen over de wet van Ohm en dergelijke. Dit dwong wederzijds respect af.De slagzin, Theorie zonder praktijk is lam, praktijk zonder theorie is blind, geldt natuurlijk ook voor mij, ik wel best luisteren naar mensen zonder praktijkervaring, maar luisteren ze wel naar ons... Wij worden er gewoon uitgefilterd!
Zie bijvoorbeeld ook...
- Beter Onderwijs Nederland Mysterieuze onderwijsmiljarden
- Het rapport Het mysterie van de verspilde onderwijsmiljarden
- waar discussies gaan over ideaalbeelden en de praktijk in de klas vergeten wordt
- waarbij ‘terugkeren naar de kern’ ervoor zorgt dat er bijzaken worden toegevoegd
- waar haalbaarheid niet verder komt dan een bijzin
- waar vaagheid functioneel wordt ingezet
- waar degenen die wel verantwoordelijk zijn, maar nauwelijks invloed hebben
*Tijdens de LTS tijd gaf ik in een praktijklokaal machine bankwerken aan 29 leerlingen. Draaibanken, Freesbanken, Schaafbanken, Boorfreesmachine, Slijpmachines e.d. Gelukkig hebben mijn leerlingen in 40 jaar, op hier en daar een pleister plakken na, geen grote ongelukken gehad. Momenteel vraag ik mij af hoe ik dat allemaal 'draaiende' hield.
Voor een uitgebreidere beschrijving van de opzet en doelstellingen kunt u de onderstaande publicaties downloaden.
In principe zou het STO (Sterk Techniek Onderwijs) deels het vervolg van het Vakcollege kunnen zijn. Een van de eerste STO doelstellingen was om het machinepark te vernieuwen wat op onze school onder meer leidde tot een nieuwe aansturing van de kantbank en een BRM 90130 Lasersnijder.
Het was/is de bedoeling dat er één lange lijn Basisschool groep 7/8 -> VMBO -> MBO ontstaat. Leerlingen van de Basisschool kunnen op het VMBO al kennis maken met verschillende thema's in het Technolab. (7 werelden van techniek) Zelf heb ik ook meegewerkt aan het leuker en uitdagender maken van het thema windenergie ontdekken, waar de directie helaas een einde aan maakte.
Het vele beschikbare geld heeft echter ook, zoals gebruikelijk, een lawine aan papierwerk veroorzaakt, waarmee getracht wordt te bewijzen dat de gewenste doorstroming gelukt is.
Ik heb in eigen tijd* wel een groot aantal aantrekkelijke werkstukjes moeten ontwikkelen.
Vliegvent, Display vereenvoudigd, RGB zaklamp, USB RGB Display, 4WD Bt Car, RGB-buislamp, RGB ringklok, enz. De STO gelden werden gebruik om de benodigde materialen te bekostigen. Het leidde uiteindelijk wel tot een forse vermeerdering van het aantal PIE-leerlingen.*'s avonds, weekenden en vakanties, zonder taakuren/compensatie enz. dus.
Volgens de MBO raad...
Vakcollege...
De opleiding van een vakcollege is een leerroute binnen het vmbo en mbo, waarbij een student in zes jaar een diploma op mbo-niveau 2 behaalt. De student wordt opgeleid tot vakman of vakvrouw met een stevig accent op de praktijk en een nauwe verbinding met het bedrijfsleven.
Het is duidelijk dat het Vakcollege op zich niet meer bestaat en alleen de naam Vakcollege nog gebruikt wordt.
Om het zelfstandig leren te stimuleren en dus voorkomen dat leerlingen eindeloos op internet zouden dwalen, heb ik destijds een website geschreven welke gebruikt kon worden om informatie op te zoeken en 'praktische' vaardigheden te ontwikkelen.
De praktische vaardigheden bestonden in eerste instantie uit het herkennen, aflezen en omgaan met (meet)gereedschap en het begrijpen van maattoleranties en passingen. Voor veel leerlingen kwam het uiteindelijk toch nog te veel neer op lezen en schrijven.
Momenteel heb ik geen idee of het nog gebruikt wordt.
Destijds heb ik Flash gebruikt om deze websites te bouwen. Later bleek dat Flash niet meer ondersteund wordt. Er kwamen echter wel een verzoeken om verdere / nieuwe ontwikkelingen van de site. Gelukkig kon ik door gebruik te maken van RUFFLE/WASM de site toch weer toegankelijk maken zonder deze opnieuw te hoeven schrijven in HTML/JavaScript.
Het werkt zelfs op een I-pad, iets wat Steve Jobs helemaal niet wilde. Hij gaf argumenten waarom Apple geen Flash op iOS toestaat.
- Flash is een gesloten product, terwijl Apple houdt van open webstandaarden (als het zo uitkomt)
- Steeds meer websites kiezen voor betere videoformaten
- Flash heeft een slechte reputatie als het om beveiliging, betrouwbaarheid en performance gaat
- Flash is rampzalig voor je batterijduur
- Het is een extra laag die innovatie tegenhoudt
Uiteindelijk kunnen op een I-Pad zelfs DOS programma's uitgevoerd worden en met een beetje geduld werkt(e) Windows 3.1 er ook op.
Er wordt nogal verschillend gedacht over de meetnauwkeurigheid van de Schroefmaat of Micrometer. Wat mij betreft meet een gewone beugelschroefmaat op 0,01 mm. en een micrometer op 0,001 mm. nauwkeurig. Vele driepunts binnenschroefmaten (imicro) meten op 0,005 mm. nauwkeurig. Wanneer een beugelschroefmaat op 0,001 mm. nauwkeurig meet is dat meestal een digitale uitvoering, maar het kan ook een uitvoering met een nonius op de huls zijn. Een hoognauwkeurige schroefmaat meet op 0,0001 mm. Adviesprijs: 2.067,00 €
De benaming schroefmaat zegt dus nog niet alles over meetnauwkeurigheid. Genoeg reden tot verwarring dus.Onlangs kwam ik toevallig op een site waar het ging over schroefmaten. Nou dan blijkt dat er wel veel onzin uitgekraamd wordt en dat mensen moeilijk te overtuigen zijn van hun eventuele ongelijk.
Mijn site werd ook genoemd en iemand schreef daar het volgende over...
Ik heb die link bekeken en wat staan daar een fouten in mbt de beugelschroefmaten.
Bv: met een beugelschroefmaat kun je alleen buitenmaten meten.Waarop een ander antwoordde...
Kan jij er ook binnenmaten mee meten, of bedoel je dat je er ook mee kunt timmeren?
Wanneer je het hele stuk leest zie je dat er mensen zijn met veel tijd en te weinig kennis van zaken.
Het ging er om wat voor instrument je nodig hebt voor het meten van klepstel shims. Iemand maakte een wel erg creatieve oplossing voor een niet bestaand probleem.
